Αν έχεις ένα smartwatch και μια μπανάνα στην κουζίνα, κάνε αυτό το πείραμα. Τύλιξε το ρολόι γύρω από το φρούτο και περίμενε λίγα δευτερόλεπτα. Υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να εμφανιστεί στην οθόνη… καρδιακός σφυγμός!
Όχι, η μπανάνα δεν απέκτησε ξαφνικά καρδιά και το ακτινίδιο δεν ξεκίνησε γυμναστική. Αυτό που βλέπεις είναι ένα εντυπωσιακό παράδειγμα του πώς λειτουργεί η τεχνολογία των smartwatches.
Τα περισσότερα έξυπνα ρολόγια μετρούν τους παλμούς με μια μέθοδο που ονομάζεται φωτοπληθυσμογραφία (PPG). Στο πίσω μέρος τους υπάρχουν μικροσκοπικά πράσινα LED που φωτίζουν το δέρμα και αισθητήρες που καταγράφουν πόσο φως απορροφάται και πόσο επιστρέφει. Κάθε χτύπος της καρδιάς αυξάνει στιγμιαία τη ροή του αίματος στα μικρά αγγεία κάτω από το δέρμα, αλλάζοντας ελάχιστα την αντανάκλαση του φωτός. Ο αλγόριθμος αναλύει αυτές τις μικροσκοπικές μεταβολές και υπολογίζει τον καρδιακό ρυθμό.
Όταν όμως το smartwatch τοποθετηθεί πάνω σε ένα φρούτο, δεν σταματά να προσπαθεί να βρει έναν παλμό. Ο αισθητήρας συνεχίζει να αναζητά περιοδικές μεταβολές στο φως και ο αλγόριθμος μπορεί να ερμηνεύσει μικρές αλλαγές που προκαλούνται από την υφή του φρούτου, την πίεση του λουριού, ανεπαίσθητες κινήσεις ή τον ηλεκτρονικό «θόρυβο» ως πραγματικούς χτύπους της καρδιάς.
Γι’ αυτό σε δοκιμές μια μπανάνα «είχε» περίπου 85 παλμούς το λεπτό, ένα ακτινίδιο έφτασε τους 110, ένα αβοκάντο και ένα νεκταρίνι εμφάνισαν παλμούς λίγο πάνω από τους 70, ενώ μια ντομάτα δεν έδωσε καμία ένδειξη.
Το συμπέρασμα είναι απλό αλλά σημαντικό: τα smartwatches είναι εξαιρετικά χρήσιμα εργαλεία για την παρακολούθηση της υγείας, όμως οι μετρήσεις τους βασίζονται στην ανάλυση οπτικών σημάτων και όχι στην άμεση «ανάγνωση» της καρδιάς. Όταν οι συνθήκες δεν είναι οι κατάλληλες, ο αλγόριθμος μπορεί να ξεγελαστεί και να εμφανίσει έναν παλμό εκεί όπου δεν υπάρχει. Γι’ αυτό και οι μετρήσεις ενός smartwatch δεν πρέπει να θεωρούνται ισοδύναμες με ιατρικές εξετάσεις, αλλά να χρησιμοποιούνται ως ενδείξεις και όχι ως οριστική διάγνωση.